Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik ponovo je izazvao brojne reakcije objavom na društvenoj mreži X, u kojoj je govorio o zastavi Republike Bosne i Hercegovine s ljiljanima. U svojoj objavi zastavu je nazvao „ratnom“, poručivši da za nju „nema mjesta u Republici Srpskoj“, što je ponovo otvorilo raspravu o historijskom i pravnom statusu jednog od najprepoznatljivijih simbola Bosne i Hercegovine iz perioda sticanja nezavisnosti.
Dodikove izjave uslijedile su nakon polemika izazvanih odlukom o zabrani isticanja zastave Republike Bosne i Hercegovine u institucijama Republike Srpske, a njegov komentar dodatno je produbio političke podjele koje već godinama prate pitanje državnih simbola i različitih tumačenja njihove uloge u savremenoj historiji zemlje.
Dodik: „Nema mjesta za taj simbol“
U objavi na društvenoj mreži X, Milorad Dodik postavio je pitanje da li su se Bošnjaci odrekli sadašnje zastave Federacije Bosne i Hercegovine, navodeći da se, prema njegovom mišljenju, i dalje pozivaju na zastavu Republike Bosne i Hercegovine s ljiljanima.
„Jesu li se Bošnjaci odrekli sadašnje zastave Federacije Bosne i Hercegovine kada se tako snažno pozivaju na ratnu zastavu i žale zbog toga što je njeno isticanje zabranjeno u Republici Srpskoj“, napisao je Dodik.
U nastavku objave iznio je stav da se zastava može čuvati isključivo kao muzejski eksponat.
„Svoju ratnu zastavu mogu čuvati u svom muzeju, ali u Republici Srpskoj nema mjesta za simbol pod kojim su, prema njihovom stavu, stradali Srbi. Upravo ova stalna negodovanja najbolje oslikavaju tragediju Bosne i Hercegovine – zemlje u kojoj bošnjačka politika ni nakon 30 godina nije napustila ratnu retoriku i ratne simbole“, naveo je predsjednik SNSD-a.
Njegova objava izazvala je brojne reakcije na društvenim mrežama, ali i u političkoj javnosti, gdje se već duži niz godina vode rasprave o tome kako posmatrati simbole koji su bili u upotrebi tokom rata u Bosni i Hercegovini.
Status zastave Republike Bosne i Hercegovine
Za razliku od tvrdnji da je riječ isključivo o ratnoj zastavi, historijske činjenice pokazuju da je zastava s ljiljanima bila službena zastava međunarodno priznate Republike Bosne i Hercegovine.
Nakon što je Bosna i Hercegovina stekla međunarodno priznanje 1992. godine, upravo je ta zastava predstavljala državu u međunarodnim institucijama i diplomatskim odnosima. Bila je zvanični državni simbol tokom ratnog perioda, ali njen status nije bio ograničen isključivo na ratne okolnosti.
Zastava Republike Bosne i Hercegovine nalazila se i ispred sjedišta Ujedinjenih naroda u New Yorku, zajedno sa zastavama ostalih država članica, što potvrđuje njen međunarodno priznati status u tom periodu.
Upravo zbog toga dio historičara i pravnih stručnjaka smatra da je netačno ovu zastavu opisivati isključivo kao „ratnu“, budući da je predstavljala zvanični simbol tadašnje međunarodno priznate države.
Historijat simbola s ljiljanima
Zastava Republike Bosne i Hercegovine zvanično je usvojena 4. maja 1992. godine, svega nekoliko sedmica nakon međunarodnog priznanja države.
Bila je pravougaonog oblika bijele boje, s grbom Republike Bosne i Hercegovine u središnjem dijelu. Odnos širine i dužine zastave iznosio je jedan prema dva.
Grb je bio zasnovan na historijskim simbolima srednjovjekovne bosanske države i dinastije Kotromanić. Na plavom štitu nalazilo se šest zlatnih ljiljana raspoređenih oko bijele dijagonalne trake, motiv koji je preuzet iz srednjovjekovne bosanske heraldike.
Ljiljan je kroz historiju bio jedan od najprepoznatljivijih simbola bosanske državnosti, mnogo prije ratnih dešavanja devedesetih godina prošlog stoljeća. Međutim, zbog činjenice da je zastava bila u službenoj upotrebi tokom rata, njena simbolika i danas izaziva različita politička tumačenja.
Političke podjele traju decenijama
Pitanje zastave Republike Bosne i Hercegovine već godinama predstavlja jednu od tema oko koje ne postoji politički konsenzus u Bosni i Hercegovini.
Dok dio javnosti zastavu s ljiljanima smatra simbolom međunarodno priznate države i kontinuiteta bosanske državnosti, drugi je povezuju prvenstveno s ratnim periodom i događajima iz devedesetih godina.
Takve različite interpretacije često postaju predmet političkih polemika, naročito u predizbornim kampanjama ili nakon odluka institucija koje se odnose na upotrebu simbola.
Analitičari upozoravaju da pitanje državnih obilježja i dalje ostaje jedno od najosjetljivijih političkih pitanja u Bosni i Hercegovini, jer različiti narativi o prošlosti često određuju i današnje političke stavove.
Simbol koji i dalje izaziva polemike
Najnovija objava Milorada Dodika pokazuje da zastava Republike Bosne i Hercegovine, i više od tri decenije nakon njenog usvajanja, ostaje tema koja izaziva snažne političke reakcije.
Dok jedni smatraju da predstavlja historijski simbol međunarodno priznate države Bosne i Hercegovine, drugi insistiraju na tome da je riječ o obilježju koje je neodvojivo od ratnog perioda. Upravo zbog tih suprotstavljenih stavova svaka rasprava o zastavi s ljiljanima gotovo redovno prerasta u širu političku polemiku o prošlosti, identitetu i budućnosti Bosne i Hercegovine.
Bez obzira na različita politička tumačenja, historijska činjenica ostaje da je zastava s ljiljanima bila službeni državni simbol Republike Bosne i Hercegovine nakon međunarodnog priznanja 1992. godine i da je pod tim obilježjem država predstavljana u međunarodnim organizacijama, uključujući i Ujedinjene narode.
